Gelecek Partisi’nin kendini feshetmesi sonrasında Genel Başkan Ahmet Davutoğlu’nun konuya vurgu yapan açıklamalarıyla kamuoyu yine “temiz siyasete” duyulan ihtiyacı konuştu, tartıştı.
Bugün siyasi platformlarda konuşan ve büyük çoğunluğunun samimi olduğuna inandığım siyasetçiler bu ihtiyacı dile getiriyor. CB Erdoğan’ın da İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı’ndan önce aynı samimi düşüncelere sahip olduğu hüsnü zannı üzereyim. İşte burada sorulması gereken soru, temiz siyasetin nasıl inşa edileceği ve sürdürülebilir kılınacağıdır.
Lord Acton’un ifadesiyle “iktidar bozuyor, mutlak iktidar mutlaka bozuyor.” Para, güç ve iktidar böyle bir tabiata sahip. Bu durum bütün dönemlerin kadim problemidir. Bu bozuluştan uzak kalabilmek imkansız değilse de çok zordur. Yola çıkarken yol arkadaşlarını buna göre belirlemeyenlerin ve aralarında bu ahitleşmeyi yapmayanların ise kolayca başarabilecekleri bir süreç hiç değildir.
Ak Parti iktidarının ilk yılında görev yaptığım bakanlıkta üst bürokratik bir göreve atandım. Bir gün beraber çalıştığım bakana şöyle bir dileğimden söz etmiştim: “Bugüne kadar bütün iktidarları çürüten, yoldan çıkaran ve iktidardan düşüren en önemli kötülük yolsuzluktur. Keşke sayın Başbakan, Bakanlar Kurulu toplantısında hiçbir yolsuzluğa, usulsüzlüğe, hukuksuzluğa bilerek, isteyerek fırsat vermeyeceğine dair siz bakanlardan ve bakanlar da maiyetlerinde görev yapan tüm bürokratlardan yeminli ahit almış olsalardı. En tepe yöneticide bu ciddiyeti gören her çalışan gardını ona göre alacak ve ona uygun tutum ve davranış belirleyecektir.”
Benimki gerçekleşme ihtimali olmayan bir temenni, bir dilekti. Çünkü aktif görevde kaldığım sürece bu samimiyet ve ciddiyete asla tanıklık etmedim. Aksine fırsat bulanın kamu imkanlarından şahsi yarar sağladığı, idarecilerin de gerekli yasal müeyyideleri uygulamadığı durumlara şahitlik ettim.
Şimdilerde iktidarda önemli bir konumda bulunan bir siyasetçi Ak Parti’ye katılmadan önce kuruculuğunu yaptığı parti için ekip çalışması yürütürken beni de davet etmişti. Görüşmeye gittim, dairenin girişindeki geniş sahanlıkta kurucular heyetinden çok sayıda insan bekliyordu. Kendisiyle görüştüğümde bana heyetin içerisinde yer almayı teklif ettiğinde, “salondakilerle yola çıkmayı düşünüyorsanız yolda kalırsınız. Çoğunu siyasetten ve bürokrasiden tanıyorum. Siyaset bezirganı olduklarına şahidim. Bu insanlarla yol yürünemez. Şahsen ben de bu fotoğrafta yer almayı asla düşünmem” diyerek ayrıldım.
Doğrusu karşılaştığım sahneyi çok yadırgamadım, hayret etmedim. Çünkü Türkiye’de siyaset ahlakı böyle oluşmuştu. Başka uğraşlarda aradığını bulamayanların, şahsi arzularını, ikballerini tatmin etmek isteyenlerin “bir de siyasette şansımı deneyeyim” diyenlerin uğraş alanı haline gelmiş olan bu mecrada istisnalar da yok değildir. Ancak ne yazık ki, bir misyonu gerçekleştirmek için yola çıkanlar da bir süre sonra ya mevcut duruma ayak uydurup çizgiden çıkmakta veya tasfiye edilmekteler.
Temiz siyasete geçişin önemli bir handikabı, mevcut parti organizasyonunun lider merkezli olması ve liderin emrine itaati esas almasıdır. Dolayısıyla alttakiler ne kadar namuslu, dürüst olurlarsa olsunlar, tüm uzuvlar başa bağlı olduğu için ya liderin emirlerine itaat edecek veya tasfiye edileceklerdir. Buna en iyi örnek Ahmet Davutoğlu’dur. Davutoğlu’nun dürüstlüğü konusunda olumsuz konuşacak çok fazla kişi olamaz kanaatindeyim. Başbakanken siyasetin finansmanı konusunda şeffaflık sağlayacak yasal düzenleme iradesini ortaya koyduğunda CB Erdoğan, kamuoyunun huzurunda Davutoğlu’nu tenkit ederek, açıkladığı şeffaflık paketi kapsamında TBMM’de grubu bulunan siyasi partilerin grup başkanvekilleri, genel merkez yöneticileri, il ve ilçe başkanlarına mal bildiriminde bulunma zorunluluğu getirilmesine sıcak bakmadığını, “Böyle giderse görev alacak il ve ilçe başkanı bulamazsınız” sözleriyle ifade etmişti.
Bu açıklamadan sonra çoğumuzun Davutoğlu’ndan beklentisi ya o tasarıyı meclise taşıması ya da “bu şartlarda bu görevi yürütemem” diyerek istifasını vermesiydi. Ne yazık ki, bunu yapmadığı gibi gündemde tutup daha fazla tartışılmasını da sağlayamadı. Diğer muhalefet partileri de bu yasa tasarısının arkasında durmadılar. Çünkü hepsi aynı hastalıkla malul durumdalar. İnsanlar partilere üye olurken, örgütlerinde görev alırken bu arzuyla geliyorlar. Siyaseti bir misyon için yapanların çok azaldığı bir ülkede yaşıyoruz.
Bu yüzden ısrarla şunu ifade ediyorum: Siyasetin ahlakını, geleneğini ıslah etmeden köklü bir değişimden, arınmadan bahsetmek imkanı olamaz. Temiz siyaset için yol bellidir. Önemli olan samimi bir niyetle kararlılık göstermektir. İktidarda kalmaya değil, kaldığı sürece toplumsal arınmayı gerçekleştirmek için ciddiyet ve samimiyetle çalışmaya gayret göstermektir. Her ne kadar lider merkezli siyasete karşı olsam da bu arınma sürecinde cesaret ahlakını kuşanmış kararlı bir lidere ve bu zorlu görevde liderle aynı amaca kilitlenmiş kararlı, cesur ve ciddi bir elit kadroya ihtiyaç olduğu izahtan varestedir. Bunlar da potansiyel olarak bu ülkede mevcuttur. Bize düşen sağlam bir niyette bulunarak yola revan olmak ve arayıp bulmaktır, çünkü bulanlar arayanlardır.
İlme, ahlaka ve erdeme istinat edecek bir yeni siyaseti inşa etmek mümkün mü?
Elbette mümkündür, bu ülkede ülkeyi ayağa kaldıracak yetişmiş insan potansiyelimiz var.
Mevcut partilerin siyaset tarzı ve anlayışıyla bir yol alma imkanı gözükmüyor.
Eski hal muhal, yeni hal pür melal, ya yeni bir yol ya izmihlal. İzmihlal yaşamak istemiyorsak yeni bir yol bulmak zorundayız.
Bugün için siyaset yapmak sorumluluk sahibi her aydın için farz derecesinde bir görevdir. Ülkemiz ve insanlarımızın geleceği için zorunlu bir ihtiyaçtır.
İnşa çabası içinde bulunduğumuz Anadolu Hak ve Adalet İnisiyatifi (AHAD) bu zorunluluğun bir sonucu olarak doğmaktadır. Türkiye siyasetinde topyekûn bir arınmayı sağlayacak köklü bir değişimi hedeflemekteyiz.
Bu zeminde ideolojik ve kimlik çatışmalarını aşarak konuşmamız ve yeni bir yol açmamız gerekiyor. Aksi taktirde yarın çok geç olabilir.